跳至内容
张叶安的小站
用户工具
登录
站点工具
搜索
工具
显示页面
过去修订
反向链接
最近更改
媒体管理器
网站地图
登录
>
最近更改
媒体管理器
网站地图
您的足迹:
复变函数:第三章_初等解析函数
本页面只读。您可以查看源文件,但不能更改它。如果您觉得这是系统错误,请联系管理员。
====== 第三章 初等解析函数 ====== ===== 3.1 指数函数 ===== ==== 3.1.1 定义 ==== **定义 3.1.1(复指数函数)**:对任意复数 $z = x + iy$,定义: $$e^z = e^{x+iy} = e^x(\cos y + i\sin y)$$ ==== 3.1.2 基本性质 ==== **定理 3.1.1**:复指数函数具有以下性质: * **解析性**:$e^z$ 在整个复平面上解析,且 $(e^z)' = e^z$ * **加法公式**:$e^{z_1 + z_2} = e^{z_1} \cdot e^{z_2}$ * **非零性**:$e^z \neq 0$ 对所有 $z \in \mathbb{C}$ * **周期性**:$e^{z + 2k\pi i} = e^z$($k \in \mathbb{Z}$),周期为 $2\pi i$ * **模的性质**:$|e^z| = e^{\text{Re}(z)} = e^x$ * **辐角性质**:$\arg(e^z) = \text{Im}(z) = y$ **证明**: 解析性:$e^z = e^x\cos y + ie^x\sin y$,所以 $u = e^x\cos y$,$v = e^x\sin y$。 $$\frac{\partial u}{\partial x} = e^x\cos y = \frac{\partial v}{\partial y}, \quad \frac{\partial u}{\partial y} = -e^x\sin y = -\frac{\partial v}{\partial x}$$ C-R 条件满足,故解析。导数为: $$\frac{d}{dz}e^z = \frac{\partial u}{\partial x} + i\frac{\partial v}{\partial x} = e^x\cos y + ie^x\sin y = e^z$$ 加法公式:设 $z_1 = x_1 + iy_1$,$z_2 = x_2 + iy_2$ $$e^{z_1} \cdot e^{z_2} = e^{x_1}(\cos y_1 + i\sin y_1) \cdot e^{x_2}(\cos y_2 + i\sin y_2)$$ $$= e^{x_1+x_2}[\cos(y_1+y_2) + i\sin(y_1+y_2)] = e^{z_1+z_2}$$ 周期性: $$e^{z+2k\pi i} = e^{x+i(y+2k\pi)} = e^x[\cos(y+2k\pi) + i\sin(y+2k\pi)] = e^x(\cos y + i\sin y) = e^z$$ ==== 3.1.3 指数函数的映射性质 ==== **定理 3.1.2**:$w = e^z$ 将: * 水平线 $y = y_0$ 映射为射线 $\arg w = y_0$ * 垂直线 $x = x_0$ 映射为圆周 $|w| = e^{x_0}$ * 带形区域 $-\pi < \text{Im}(z) < \pi$ 单叶映射为 $\mathbb{C} \setminus (-\infty, 0]$ ===== 3.2 对数函数 ===== ==== 3.2.1 定义 ==== **定义 3.2.1(复对数函数)**:对数函数定义为指数函数的反函数: $$w = \text{Ln}\,z \Leftrightarrow z = e^w$$ 设 $z = re^{i\theta}$,$w = u + iv$,则 $re^{i\theta} = e^{u+iv} = e^u \cdot e^{iv}$。 比较得:$e^u = r$,$v = \theta$,即: $$\text{Ln}\,z = \ln|z| + i\text{Arg}\,z = \ln r + i(\theta + 2k\pi), \quad k \in \mathbb{Z}$$ **主值**:取 $k = 0$,$-\pi < \arg z \leq \pi$: $$\ln z = \ln|z| + i\arg z$$ ==== 3.2.2 基本性质 ==== **定理 3.2.1**: * $\text{Ln}(z_1 z_2) = \text{Ln}\,z_1 + \text{Ln}\,z_2$(集合相等) * $\text{Ln}\left(\frac{z_1}{z_2}\right) = \text{Ln}\,z_1 - \text{Ln}\,z_2$ * $e^{\text{Ln}\,z} = z$ * $\text{Ln}(e^z) = z + 2k\pi i$($k \in \mathbb{Z}$) **注意**:一般情况下 $\ln(z_1 z_2) \neq \ln z_1 + \ln z_2$。 **例 3.2.1**:计算 $\text{Ln}(-1)$ 和 $\ln(-1)$ **解**: $$\text{Ln}(-1) = \ln|-1| + i\text{Arg}(-1) = i(\pi + 2k\pi) = (2k+1)\pi i$$ $$\ln(-1) = \pi i$$ ==== 3.2.3 解析性 ==== **定理 3.2.2**:对数函数的主值分支 $\ln z$ 在 $\mathbb{C} \setminus (-\infty, 0]$ 上解析,且: $$\frac{d}{dz}\ln z = \frac{1}{z}$$ **证明**:设 $w = \ln z$,则 $z = e^w$,由反函数求导: $$\frac{dw}{dz} = \frac{1}{\frac{dz}{dw}} = \frac{1}{e^w} = \frac{1}{z}$$ ===== 3.3 幂函数 ===== ==== 3.3.1 定义 ==== **定义 3.3.1(复幂函数)**:对 $z \neq 0$ 和复数 $\alpha$,定义: $$z^\alpha = e^{\alpha \cdot \text{Ln}\,z} = e^{\alpha(\ln|z| + i\text{Arg}\,z)}$$ ==== 3.3.2 分类讨论 ==== **(1)当 $\alpha = n \in \mathbb{Z}$ 时**: $$z^n = e^{n(\ln|z| + i(\theta + 2k\pi))} = e^{n\ln|z|} \cdot e^{in\theta} = |z|^n e^{in\theta}$$ 这与整数幂的通常定义一致,是单值函数。 **(2)当 $\alpha = \frac{1}{n}$($n \in \mathbb{N}$)时**: $$z^{1/n} = e^{\frac{1}{n}(\ln|z| + i(\theta + 2k\pi))} = |z|^{1/n} e^{i\frac{\theta + 2k\pi}{n}}$$ $k = 0, 1, \ldots, n-1$ 给出 $n$ 个不同的值,即 $n$ 次方根。 **(3)当 $\alpha$ 为无理数或复数时**: $z^\alpha$ 有无穷多个值。 ==== 3.3.3 幂函数的解析性 ==== **定理 3.3.1**:对固定的分支,$z^\alpha$ 在 $\mathbb{C} \setminus (-\infty, 0]$ 上解析,且: $$\frac{d}{dz}z^\alpha = \alpha z^{\alpha-1}$$ ===== 3.4 三角函数 ===== ==== 3.4.1 定义 ==== 利用欧拉公式,将实三角函数推广到复数域: **定义 3.4.1**: $$\cos z = \frac{e^{iz} + e^{-iz}}{2}, \quad \sin z = \frac{e^{iz} - e^{-iz}}{2i}$$ $$\tan z = \frac{\sin z}{\cos z}, \quad \cot z = \frac{\cos z}{\sin z}$$ ==== 3.4.2 基本性质 ==== **定理 3.4.1**: * **解析性**:$\cos z$ 和 $\sin z$ 在整个复平面上解析 * **导数**:$(\cos z)' = -\sin z$,$(\sin z)' = \cos z$ * **奇偶性**:$\cos(-z) = \cos z$(偶),$\sin(-z) = -\sin z$(奇) * **周期性**:周期为 $2\pi$ * **恒等式**:$\cos^2 z + \sin^2 z = 1$ * **加法公式**: $$\cos(z_1 \pm z_2) = \cos z_1 \cos z_2 \mp \sin z_1 \sin z_2$$ $$\sin(z_1 \pm z_2) = \sin z_1 \cos z_2 \pm \cos z_1 \sin z_2$$ **证明**:以 $\cos^2 z + \sin^2 z = 1$ 为例: $$\cos^2 z + \sin^2 z = \frac{(e^{iz} + e^{-iz})^2}{4} + \frac{(e^{iz} - e^{-iz})^2}{-4}$$ $$= \frac{e^{2iz} + 2 + e^{-2iz} - e^{2iz} + 2 - e^{-2iz}}{4} = \frac{4}{4} = 1$$ ==== 3.4.3 模的公式 ==== **定理 3.4.2**: $$|\cos z|^2 = \cos^2 x + \sinh^2 y$$ $$|\sin z|^2 = \sin^2 x + \sinh^2 y$$ **证明**: $$\cos z = \cos(x+iy) = \cos x \cos iy - \sin x \sin iy = \cos x \cosh y - i\sin x \sinh y$$ 所以: $$|\cos z|^2 = \cos^2 x \cosh^2 y + \sin^2 x \sinh^2 y$$ $$= \cos^2 x(1 + \sinh^2 y) + \sin^2 x \sinh^2 y = \cos^2 x + \sinh^2 y$$ **推论**:$\cos z$ 和 $\sin z$ 在复平面上无界。 ===== 3.5 双曲函数 ===== ==== 3.5.1 定义 ==== **定义 3.5.1**: $$\cosh z = \frac{e^z + e^{-z}}{2}, \quad \sinh z = \frac{e^z - e^{-z}}{2}$$ $$\tanh z = \frac{\sinh z}{\cosh z}$$ ==== 3.5.2 与三角函数的关系 ==== **定理 3.5.1**: $$\cosh z = \cos(iz), \quad \sinh z = -i\sin(iz)$$ $$\cos z = \cosh(iz), \quad \sin z = -i\sinh(iz)$$ **定理 3.5.2**: $$\cosh^2 z - \sinh^2 z = 1$$ ===== 3.6 反三角函数与反双曲函数 ===== ==== 3.6.1 反正弦函数 ==== **定义**:$w = \text{Arcsin}\,z$ 是 $\sin w = z$ 的解。 由 $\frac{e^{iw} - e^{-iw}}{2i} = z$,设 $t = e^{iw}$: $$t - \frac{1}{t} = 2iz \Rightarrow t^2 - 2izt - 1 = 0$$ 解得: $$t = iz + \sqrt{1-z^2}$$ 所以: $$\text{Arcsin}\,z = -i\text{Ln}(iz + \sqrt{1-z^2})$$ ==== 3.6.2 反正切函数 ==== $$\text{Arctan}\,z = \frac{i}{2}\text{Ln}\frac{i+z}{i-z}$$ ==== 3.6.3 反双曲函数 ==== $$\text{Arccosh}\,z = \text{Ln}(z + \sqrt{z^2-1})$$ $$\text{Arcsinh}\,z = \text{Ln}(z + \sqrt{z^2+1})$$ ===== 3.7 典型例题详解 ===== **例 3.7.1**:求 $(1+i)^i$ 的所有值 **解**: $$(1+i)^i = e^{i\text{Ln}(1+i)} = e^{i[\ln\sqrt{2} + i(\frac{\pi}{4} + 2k\pi)]}$$ $$= e^{i\ln\sqrt{2} - (\frac{\pi}{4} + 2k\pi)} = e^{-(\frac{\pi}{4} + 2k\pi)} \cdot e^{i\frac{\ln 2}{2}}$$ $k = 0$ 时主值为 $e^{-\pi/4}[\cos(\frac{\ln 2}{2}) + i\sin(\frac{\ln 2}{2})]$。 **例 3.7.2**:求 $\sin(1+i)$ **解**: $$\sin(1+i) = \sin 1 \cos i + \cos 1 \sin i = \sin 1 \cosh 1 + i\cos 1 \sinh 1$$ **例 3.7.3**:解方程 $\cos z = 2$ **解**: $$\frac{e^{iz} + e^{-iz}}{2} = 2 \Rightarrow e^{iz} + e^{-iz} = 4$$ 设 $t = e^{iz}$: $$t + \frac{1}{t} = 4 \Rightarrow t^2 - 4t + 1 = 0$$ $$t = 2 \pm \sqrt{3}$$ 所以: $$z = -i\text{Ln}(2 \pm \sqrt{3}) = -i[\ln(2 \pm \sqrt{3}) + 2k\pi i] = 2k\pi - i\ln(2 \pm \sqrt{3})$$ **例 3.7.4**:确定 $w = \sqrt[3]{z}$ 的支割线,并求在正实轴上岸值为正实数的分支在 $z = i$ 处的值 **解**:取负实轴为支割线。在正实轴上岸值为正,即辐角取 $(-\pi, \pi]$。 对于 $z = i = e^{i\pi/2}$: $$\sqrt[3]{i} = e^{i\frac{\pi/2 + 2k\pi}{3}} = e^{i\frac{\pi}{6}}, e^{i\frac{5\pi}{6}}, e^{-i\frac{\pi}{2}}$$ 主值为 $e^{i\pi/6} = \frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{i}{2}$。 ===== 3.8 本章习题 ===== **基础练习**: 1. 计算: a) $e^{1+i\pi}$ b) $\text{Ln}(-i)$ c) $(-1)^{\sqrt{2}}$ d) $\sin(2i)$ 2. 求下列函数的实部和虚部: a) $e^{z^2}$ b) $\sin\bar{z}$ c) $z^{1+i}$ 3. 解方程: a) $e^z = 1 + i$ b) $\sin z = 0$ c) $\cosh z = \frac{1}{2}$ 4. 证明:$|\sin z| \geq |\sinh y|$,其中 $z = x + iy$。 **进阶练习**: 5. 证明:$\overline{e^z} = e^{\bar{z}}$,并讨论 $\overline{\sin z} = \sin\bar{z}$ 是否成立。 6. 设 $f(z) = z^z$(主值分支),求 $f(i)$ 和 $f'(i)$。 7. 求 $\tan z$ 的实部和虚部。 8. 证明:$|\text{Im}(z)| \leq |\sin z| \leq e^{|\text{Im}(z)|}$。 9. 确定 $w = \sqrt{z(z-1)}$ 的支点,并讨论其分支。 10. 证明:$\text{Arctan}\,z = \int_0^z \frac{d\zeta}{1+\zeta^2}$(沿不经过 $\pm i$ 的路径)。 **思考题**: 11. 研究函数 $f(z) = z^{z^z}$ 的多值性。 12. 设 $f(z)$ 在区域 $D$ 内解析,且 $|f(z)|$ 在 $D$ 内恒等于常数 $c$。若 $c = 0$,证明 $f(z) \equiv 0$;若 $c \neq 0$,讨论 $f(z)$ 的形式。 ---- [[复变函数:第二章_复变函数|上一章:复变函数]] | [[复变函数:复变函数|返回目录]] | [[复变函数:第四章_复变函数的积分|下一章:复变函数的积分]]
复变函数/第三章_初等解析函数.txt
· 最后更改:
2026/02/03 19:45
由
127.0.0.1
页面工具
显示页面
过去修订
反向链接
回到顶部