====== 第十六章 本征值问题 ====== ===== 16.1 Sturm-Liouville问题 ===== **定义 16.1(Sturm-Liouville方程)** 二阶线性常微分方程 $$\frac{d}{dx}\left[p(x)\frac{dy}{dx}\right] + [\lambda\rho(x) - q(x)]y = 0$$ 称为**Sturm-Liouville方程**,其中 $\lambda$ 为参数,$p(x), \rho(x), q(x)$ 为给定函数。 **边界条件:** - 第一类边界条件:$y(a) = 0$,$y(b) = 0$ - 第二类边界条件:$y'(a) = 0$,$y'(b) = 0$ - 第三类边界条件:$y'(a) - h_1y(a) = 0$,$y'(b) + h_2y(b) = 0$ **Sturm-Liouville本征值问题:** 求使方程有非零解的 $\lambda$ 值(本征值)及相应的非零解(本征函数)。 ===== 16.2 本征值与本征函数的性质 ===== **定理 16.1(Sturm-Liouville本征值问题的性质)** 1. **本征值存在性:** 存在可列无穷多个本征值 $$\lambda_1 < \lambda_2 < \lambda_3 < \cdots < \lambda_n < \cdots$$ 且 $\lim_{n \to \infty} \lambda_n = +\infty$ 2. **本征函数正交性:** 对应不同本征值的本征函数带权 $\rho(x)$ 正交 $$\int_a^b y_m(x)y_n(x)\rho(x)dx = 0 \quad (m \neq n)$$ 3. **本征函数完备性:** 本征函数系 $\{y_n(x)\}$ 在 $[a, b]$ 上构成完备系 ===== 16.3 展开定理 ===== **定理 16.2(展开定理)** 设 $f(x)$ 在 $[a, b]$ 上满足一定光滑性条件,则可按本征函数系展开 $$f(x) = \sum_{n=1}^{\infty} c_n y_n(x)$$ 其中系数 $$c_n = \frac{\int_a^b f(x)y_n(x)\rho(x)dx}{\int_a^b y_n^2(x)\rho(x)dx}$$ **Parseval等式:** $$\int_a^b f^2(x)\rho(x)dx = \sum_{n=1}^{\infty} c_n^2 \int_a^b y_n^2(x)\rho(x)dx$$ ===== 16.4 典型例题 ===== **例题 16.1** 求解本征值问题 $$\begin{cases} y'' + \lambda y = 0 \\ y(0) = 0, \quad y(l) = 0 \end{cases}$$ **解:** - $\lambda < 0$:无非零解 - $\lambda = 0$:无非零解 - $\lambda > 0$:$y = A\sin\sqrt{\lambda}x + B\cos\sqrt{\lambda}x$ 由 $y(0) = 0$ 得 $B = 0$ 由 $y(l) = 0$ 得 $\sin\sqrt{\lambda}l = 0$,即 $\sqrt{\lambda}l = n\pi$ **本征值:** $\lambda_n = \left(\frac{n\pi}{l}\right)^2$($n = 1, 2, 3, \ldots$) **本征函数:** $y_n(x) = \sin\frac{n\pi x}{l}$