目录

第十三章 特殊函数

13.1 Gamma函数与Beta函数

定义13.1.1(Gamma函数)

对于 $\text{Re}(z) > 0$,Gamma函数定义为: $$\Gamma(z) = \int_0^{+\infty} t^{z-1}e^{-t}dt$$

基本性质: 1. 递推公式:$\Gamma(z+1) = z\Gamma(z)$ 2. 正整数:$\Gamma(n+1) = n!$,$n = 0, 1, 2, \ldots$ 3. 特殊值:$\Gamma(1) = 1$,$\Gamma(\frac{1}{2}) = \sqrt{\pi}$ 4. 余元公式:$\Gamma(z)\Gamma(1-z) = \frac{\pi}{\sin(\pi z)}$ 5. 倍元公式:$\Gamma(2z) = \frac{2^{2z-1}}{\sqrt{\pi}}\Gamma(z)\Gamma(z+\frac{1}{2})$

定义13.1.2(Beta函数)

$$B(p, q) = \int_0^1 t^{p-1}(1-t)^{q-1}dt, \quad \text{Re}(p), \text{Re}(q) > 0$$

与Gamma函数关系: $$B(p, q) = \frac{\Gamma(p)\Gamma(q)}{\Gamma(p+q)}$$

13.2 Legendre函数

定义13.2.1(Legendre方程)

$$\frac{d}{dx}\left[(1-x^2)\frac{dy}{dx}\right] + \lambda y = 0$$

或展开为:$(1-x^2)y - 2xy' + \lambda y = 0$ 性质:$x = \pm 1$ 是正则奇点。 级数解:设 $y = \sum_{n=0}^\infty a_n x^n$,代入得递推关系: $$a_{n+2} = \frac{n(n+1) - \lambda}{(n+1)(n+2)}a_n$$ 定义13.2.2(Legendre多项式) 当 $\lambda = n(n+1)$($n = 0, 1, 2, \ldots$)时,级数退化为多项式,称为Legendre多项式 $P_n(x)$。 Rodrigues公式: $$P_n(x) = \frac{1}{2^n n!}\frac{d^n}{dx^n}(x^2-1)^n$$ 前几项: - $P_0(x) = 1$ - $P_1(x) = x$ - $P_2(x) = \frac{1}{2}(3x^2-1)$ - $P_3(x) = \frac{1}{2}(5x^3-3x)$ 正交性: $$\int_{-1}^1 P_m(x)P_n(x)dx = \frac{2}{2n+1}\delta_{mn}$$ 母函数: $$\frac{1}{\sqrt{1-2xt+t^2}} = \sum_{n=0}^\infty P_n(x)t^n$$ ===== 13.3 连带Legendre函数 ===== 定义13.3.1(连带Legendre方程) $$\frac{d}{dx}\left[(1-x^2)\frac{dy}{dx}\right] + \left[\lambda - \frac{m^2}{1-x^2}\right]y = 0$$ 连带Legendre函数: $$P_n^m(x) = (1-x^2)^{m/2}\frac{d^m}{dx^m}P_n(x), \quad m = 0, 1, \ldots, n$$ ===== 13.4 Bessel函数 ===== 定义13.4.1(Bessel方程) $$x^2y + xy' + (x^2 - \nu^2)y = 0$$

或标准形式:$\frac{d}{dx}\left(x\frac{dy}{dx}\right) + \left(x - \frac{\nu^2}{x}\right)y = 0$

级数解:设 $y = x^\nu\sum_{n=0}^\infty a_n x^n$,得第一类Bessel函数: $$J_\nu(x) = \sum_{m=0}^\infty \frac{(-1)^m}{m!\Gamma(m+\nu+1)}\left(\frac{x}{2}\right)^{2m+\nu}$$

第二类Bessel函数(Neumann函数): $$Y_\nu(x) = \frac{J_\nu(x)\cos(\nu\pi) - J_{-\nu}(x)}{\sin(\nu\pi)}$$

基本性质: 1. 递推关系:$\frac{d}{dx}[x^\nu J_\nu] = x^\nu J_{\nu-1}$ 2. 渐近行为:$J_\nu(x) \sim \sqrt{\frac{2}{\pi x}}\cos(x - \frac{\nu\pi}{2} - \frac{\pi}{4})$($x \to +\infty$) 3. 零点:$J_\nu(x)$ 有无穷多个正零点

整数阶:$J_{-n}(x) = (-1)^n J_n(x)$

正交性:设 $0 < \alpha_1 < \alpha_2 < \cdots$ 是 $J_\nu(x)$ 的正零点,则 $$\int_0^1 xJ_\nu(\alpha_m x)J_\nu(\alpha_n x)dx = \frac{1}{2}[J_{\nu+1}(\alpha_n)]^2\delta_{mn}$$

13.5 修正Bessel函数

定义13.5.1(修正Bessel方程)

$$x^2y + xy' - (x^2 + \nu^2)y = 0$$ 修正Bessel函数: $$I_\nu(x) = i^{-\nu}J_\nu(ix) = \sum_{m=0}^\infty \frac{1}{m!\Gamma(m+\nu+1)}\left(\frac{x}{2}\right)^{2m+\nu}$$ $$K_\nu(x) = \frac{\pi}{2}\frac{I_{-\nu}(x) - I_\nu(x)}{\sin(\nu\pi)}$$ $I_\nu(x)$ 指数增长,$K_\nu(x)$ 指数衰减。 ===== 13.6 Hermite函数 ===== 定义13.6.1(Hermite方程) $$y - 2xy' + 2\lambda y = 0$$

Hermite多项式($\lambda = n$ 时): $$H_n(x) = (-1)^n e^{x^2}\frac{d^n}{dx^n}e^{-x^2}$$

Rodrigues公式母函数: $$e^{2xt-t^2} = \sum_{n=0}^\infty \frac{H_n(x)}{n!}t^n$$

正交性: $$\int_{-\infty}^{+\infty} H_m(x)H_n(x)e^{-x^2}dx = 2^n n! \sqrt{\pi}\delta_{mn}$$

前几项:$H_0 = 1$,$H_1 = 2x$,$H_2 = 4x^2-2$

13.7 Laguerre函数

定义13.7.1(Laguerre方程)

$$xy + (1-x)y' + \lambda y = 0$$ Laguerre多项式: $$L_n(x) = \frac{e^x}{n!}\frac{d^n}{dx^n}(x^n e^{-x})$$ 连带Laguerre多项式: $$L_n^k(x) = \frac{d^k}{dx^k}L_{n+k}(x)$$ 满足正交性:$\int_0^\infty L_m^k(x)L_n^k(x)x^k e^{-x}dx \propto \delta_{mn}$ ===== 13.8 Chebyshev多项式 ===== 定义13.8.1(Chebyshev方程) $$(1-x^2)y - xy' + n^2y = 0$$

第一类Chebyshev多项式: $$T_n(x) = \cos(n\arccos x)$$

第二类Chebyshev多项式: $$U_n(x) = \frac{\sin((n+1)\arccos x)}{\sqrt{1-x^2}}$$

性质:$T_n(x)$ 在 $[-1,1]$ 上最小最大偏差。

13.9 超几何函数

定义13.9.1(超几何方程)

$$x(1-x)y'' + [c-(a+b+1)x]y' - aby = 0$$

超几何函数(Gauss级数): $$_2F_1(a,b;c;x) = \sum_{n=0}^\infty \frac{(a)_n(b)_n}{©_n}\frac{x^n}{n!}, \quad |x| < 1$$

其中 $(a)_n = a(a+1)\cdots(a+n-1)$ 为Pochhammer符号。

特殊情形

  1. $\ln(1+x) = x\,_2F_1(1,1;2;-x)$
  2. $\arcsin x = x\,_2F_1(\frac{1}{2},\frac{1}{2};\frac{3}{2};x^2)$
  3. $P_n(x) = {_2F_1}(-n,n+1;1;\frac{1-x}{2})$

13.10 习题

习题13.1:证明 $\Gamma(z+1) = z\Gamma(z)$,并计算 $\Gamma(\frac{5}{2})$。

习题13.2:证明Legendre多项式的正交性,并计算 $\int_{-1}^1 x^2 P_3(x)dx$。

习题13.3:验证 $J_{1/2}(x) = \sqrt{\frac{2}{\pi x}}\sin x$,并求 $J_{-1/2}(x)$。

习题13.4:证明Hermite多项式的递推关系:$H_{n+1}(x) = 2xH_n(x) - 2nH_{n-1}(x)$。

习题13.5:将 $f(x) = x^4$ 展开为Legendre多项式级数。

习题13.6:证明Chebyshev多项式满足 $T_n(\cos\theta) = \cos(n\theta)$。